Badanie konsumenckie dzieci i młodzieży

Badanie konsumenckie dzieci i młodzieży

Badanie konsumenckie dzieci i młodzieży

Urząd Komunikacji Elektronicznej przeprowadził Badanie konsumenckie dzieci i młodzieży, które objęło dzieci i młodzież od 7 do 17 lat. Badanie pokazuje jak młodzi użytkownicy korzystają z usług komunikacji elektronicznej.

Korzystając z internetu, młodzi użytkownicy są narażeni na doświadczenie cyberprzemocy, wyłudzania danych, kontakt z treściami nieodpowiednimi do wieku i wiele innych zagrożeń.  Dlatego tak istotna jest edukacja w zakresie bezpieczeństwa w sieci. Badania pokazują na co należy zwracać uwagę i jakie są potrzeby w tym zakresie.

Własny telefon i dostęp do Internetu

Zdecydowana większość dzieci ma własny telefon komórkowy, a niemal wszystkie z nich (97,3%) mają w nim dostęp do Internetu. Telefon stał się podstawowym urządzeniem– używa go 74,2% dzieci, podczas gdy inne urządzenia, takie jak komputery czy tablety, mają znaczenie drugorzędne. Dzieci rozpoczynają korzystanie z Internetu w coraz młodszym wieku. Najczęściej wskazywany wiek to 7–8 (25,6%), jednak niemal równie liczna grupa zaczyna korzystać z Internetu już w wieku 5–6 lat (24,6%). Tak wczesna ekspozycja na urządzenia i treści cyfrowe rodzi pytania o rolę i odpowiedzialność dorosłych w tym procesie.

Badanie UKE pokazuje, że tylko co czwarte pytane dziecko (25,8%) miało jakiekolwiek ograniczenia dotyczące czasu spędzanego w Internecie. Jednocześnie aż 63,4% dzieci korzysta z sieci ponad 3 godziny dziennie, a 43,2% deklaruje aktywność online po godzinie 22:00.

Komunikacja, rozrywka i media społecznościowe

Najczęstsze aktywności dzieci w sieci mają charakter społeczno-rozrywkowy. Internet służy przede wszystkim do rozmów z innymi (87%), słuchania muzyki (78,4%), korzystania z mediów społecznościowych (75,4%) oraz oglądania filmów i wideo (74,2%). Jednocześnie niemal połowa dzieci (45,2%) korzysta z dodatkowo płatnych usług online, a co trzecie robi to często lub bardzo często. Podkreślić należy, że 55% badanych dzieci ma konto w aplikacjach przeznaczonych dla starszych użytkowników, a 66,4% dzieci przyznało, że choć raz podało fałszywą datę urodzenia, aby założyć konto lub wejść na stronę.

  • Najbardziej popularne wśród dzieci i młodzieży serwisy to YouTube (84,8%) i Instagram (76%). Ponad 60% korzysta też z TikToka, WhatsAppa i Facebooka.
  • Większość badanych ma więcej niż jedno konto w mediach społecznościowych – aż 48,6% ma konta na kilku platformach. Najczęściej zakładają dodatkowe konta, aby oddzielić różne grupy znajomych lub różne rodzaje aktywności.
  • 27,6% dzieci korzysta z kont anonimowych, żeby tylko przeglądać lub komentować treści.

Rodzice

Choć 64,4% dzieci deklaruje, że rozmawia z rodzicami o bezpieczeństwie w sieci, stała kontrola rodzicielska dotyczy tylko 24% badanych. Zdecydowana większość dzieci (85,6%) samodzielnie instaluje aplikacje na swoich telefonach – w grupie wiekowej 15–17 lat odsetek ten sięga aż 95%. Tylko 33% dzieci ma jasno określone zasady domowe dotyczące korzystania z Internetu lub mediów społecznościowych, podczas gdy ponad połowa (53,4%) nie ma żadnych ograniczeń.

Uzależnienia cyfrowe

Bardzo niepokojące są dane dot. dobrostanu cyfrowego. 12% dzieci odczuwa stres lub niepokój przy braku dostępu do Internetu, a 44% czuje się w takiej sytuacji odciętych od świata. Aż 77,8% przyznaje, że mimo poczucia marnowania czasu w sieci, nie potrafiło z niej wyjść. Średni poziom uzależnienia od Internetu, oceniany przez same dzieci, jest najwyższy w grupie 7–9 lat, co wskazuje na szczególną wrażliwość najmłodszych użytkowników.

Hejt i negatywne zjawiska w sieci

  • 56,8% dzieci przyznaje, że doświadczyło hejtu lub negatywnych komentarzy w mediach społecznościowych, w tym 24% wielokrotnie.
  • Co czwarte dziecko przyznało, że odpowiada hejtem na hejt (25,7%), a podobny odsetek (24,2%) nie wie, do kogo może się zwrócić, jeśli spotka je przemoc w Internecie.
  • 27,8% dzieci potwierdziło, że ogląda patostreamingi, a 34,5% osób, które je oglądały, przynajmniej raz zapłaciło za dostęp. 46,5% oglądało przynajmniej raz galę FAME MMA.
  • Wśród osób w wieku 13–17 lat, 34,5% posiada konto na OnlyFans, a 11,5% korzystało z portali randkowych dla niepełnoletnich.
  • 15,3% dzieci w wieku 10-17 lat choć raz wysłało swoje nagie lub półnagie zdjęcie. Co trzecie dziecko było namawiane do przesłania swoich intymnych zdjęć lub nagrań (33,6%).
  • 29% dzieci w wieku 10-17 lat otrzymało intymne zdjęcie innej osoby, a ponad połowa z nich nie wyraziła na to zgody.
  • 8,7% osób w wieku 10-17 lat było osobiście szantażowanych ujawnieniem intymnych zdjęć lub treści, a kolejne 7,7% zetknęło się z tym problemem w gronie znajomych.

Doświadczanie hejtu zazwyczaj prowadzi do stresu, poczucia osamotnienia i obniżenia poczucia własnej wartości. Reagowanie hejtem na hejt pokazuje, że dzieci często nie wiedzą, jak radzić sobie z agresją w sieci. Kontakt z treściami patostreamingowymi czy platformami dla dorosłych może wpływać na postrzeganie relacji międzyludzkich i norm społecznych, a także na rozwój emocjonalny i seksualny dzieci. Doświadczanie namawiania do przesyłania nagich zdjęć oraz szantażu intymnymi treściami stanowi poważne zagrożenie emocjonalne i psychiczne dla dzieci i młodzieży.

W badaniu objęło również tematykę, ochrony danych osobowych, phishingu oraz korzystania przez dzieci i młodzież z narzędzi sztucznej inteligencji.

Zachęcamy do zapoznania się z wynikami badania.

Pliki do pobrania