Jakie są zasady doręczania przesyłek w postępowaniu cywilnym?

W przypadku przesyłek nadanych w postępowaniu cywilnym, zgodnie z art. 133 § 1 Kpc jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu. Ponadto, mając na względzie przepis art. 133 § 3 Kpc w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, doręczeń należy dokonywać tym osobom. Wyjątek od powyższych reguł przewiduje art. 138 § 1 Kpc określający tzw. doręczenie zastępcze. Powołany przepis stanowi, że w przypadku, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, wówczas pismo sądowe może doręczyć dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli osoby te nie są przeciwnikami adresata w sprawie i podjęły się oddania mu pisma.  Ponadto, zgodnie z art. 138 § 2 Kpc, dla adresata, którego doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism.

W razie niemożności doręczenia przesyłki adresatowi lub innym osobom uprawnionym do odbioru, wówczas pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego należy, zgodnie z art. 139 § 1 Kpc, złożyć w placówce pocztowej tego operatora. Obowiązkiem doręczyciela, który podjął nieudaną próbę doręczenia przesyłki sądowej jest umieszczenie zawiadomienia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia. W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć.

W odróżnieniu od dopuszczonych prawem różnych sposobów doręczenia przesyłki sądowej (doręczenie do rąk adresata, dorosłego domownika, administracji domu, dozorcy domu lub sołtysa), określenie podmiotu, któremu może być wydana awizowana przesyłka zostało jednoznacznie wskazane przez ustawodawcę. Do wydania przesyłki ustawodawca wymaga umocowania na zasadach określonych w Prawie pocztowym. Przepis art. 139 § 11 Kpc zastrzega bowiem, że pismo (przesyłka sądowa) złożone w placówce pocztowej może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych. Innymi słowy, przepis wprost określa, iż pełnomocnik musi posiadać pełnomocnictwo pocztowe.

Ponadto, zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 rozporządzenia, osobą uprawnioną do odbioru przesyłki złożonej w:

1. placówce pocztowej operatora lub w urzędzie gminy jest:

  • osoba uprawniona do reprezentacji przed sądem adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej,
  • upoważniony pracownik adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej,
  • upoważniony pracownik, w przypadku gdy adresatem jest organ wymieniony w art. 137 § 1 lub 2 Kpc;

2. placówce pocztowej operatora jest osoba upoważniona na podstawie pełnomocnictwa pocztowego.

Reasumując, awizowana przesyłka sądowa nadana w postępowaniu cywilnym może być wydana w placówce pocztowej, oprócz adresata, wyłącznie pełnomocnikowi upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa pocztowego.